موتورهای دورانی چرخه ی چهار
زمانه ای را طی می کنند که شبیه چرخه ایست که موتور پیستونی در آن کار می
کند.ولی در موتور دورانی نحوه ی رسیدن به هدف کاملا متفاوت است.
قلب یک موتور دورانی،روتور آن
است که معادل پیستون در موتورهای پیستونی می باشد.
روتور روی یک پوسته ی بزرگ
دایروی روی شفت خروجی نصب می شود.این پوسته از خط مرکزی شفت انحراف دارد و
مانند یک دسته اهرم در جرثقیل های کوچک عمل می کند و به روتور قدرت لازم برای
چرخاندن شفت خروجی را می دهد.هنگامی که روتور درون اتاقک می چرخد،پوسته را
حول دایره هایی می چرخاند که به ازای هر دور روتور،پوسته 3 دور می چرخد.
هنگامی که روتور درون اتاقک می
چرخد سه قسمتی که توسط روتور در فضای اتاقک از هم جدا می شوند،حجمشان تغییر
می کند(مطابق شکل بالا) این تغییر حجم باعث ایجاد عملیاتی شبیه به پمپ کردن
می شود.حال به بررسی هر کدام از چهار مرحله ی موتور دورانی می پردازیم.
1-مکش:
فاز مکش هنگامی آغاز می شود که
نوک روتور از دریچه ی ورودی عبور می کند.وقتی که دریچه مکش باز می شود در
ابتدا حجم این قسمت در حداقل مقدار خود است و با ادامه حرکت روتور حجم افزایش
می یابد و هوا به داخل کشیده می شود.
وقتی راس دیگر روتور از دریچه
مکش عبور می کند دیگر هوایی وارد این قسمت نمی شود و مرحله تراکم آغاز می
شود.
2-تراکم:
همچنانکه روتور به حرکت خود
ادامه می دهد، حجم هوا کاهش می یابد و مخلوط هوا و سوخت متراکم می شود.زمانی
که وجه روتور به مقابل شمع ها می رسد،حجم این قسمت به حداقل مقدار خود نزدیک
می شود. در این هنگام عملیات احتراق آغاز می شود.
3-احتراق:
اکثر موتور های دورانی دو شمع
دارند.زیرا اگر تنها یک شمع وجود داشت به خاطر اینکه اتاقک احتراق نسبتا دراز
است،جرقه نمی توانست به خوبی و با سرعت مناسب گسترش پیدا کند.
وقتی شمع ها جرقه می زنند،مخلوط هوا و سوخت آتش می گیرد و افزایش فشار روتور
را به حرکت در می آورد.
فشار حاصل از احتراق باعث می شود
که روتور در جهتی حرکت کند که حجم افزایش یابد.گازهای احتراق منبسط می شوند و
با حرکت دادن روتور نیروی محرکه تولید می کنند تا هنگامی که نوک روتور به
دریچه تخلیه برسد.
4-تخلیه:
هنگامی که نوک روتور از دریچه ی
تخلیه عبور می کند،گازهای احتراق که فشار بالایی دارند از اگزوز خارج می
شوند.همچنانکه روتور به حرکت خود ادامه می دهد،اتاقک منقبض می شود و گازهای
باقی مانده را به بیرون هدایت می کند.زمانی که حجم به حداقل مقدار خود نزدیک
می شود، نوک روتور از کنار دریچه ی مکش عبور می کند و چرخه دوباره تکرار می
شود.
نکته ی ظریف در مورد موتور
دورانی این است که هر کدام از سه وجه روتور همواره در حال طی کردن یک قسمت
چرخه هستند (در یک دور چرخش کامل روتور،سه بار مرحله احتراق وجود دارد). ولی
به خاطر داشته باشید که شفت خروجی به ازای هر دور چرخش روتور سه دور می زند
که این یعنی به ازای هر دور چرخش شفت خروجی یک مرحله احتراق داریم.
