چرخ دنده ها عموماً برای یکی از چهار
دلیل زیر استفاده می شوند:
۱.برای تغییر جهت
دوران
۲.برای زیاد یا کم
کردن سرعت دوران
٣.برای انتقال
حرکت دورانی به محوری دیگر
۵.برای حفظ هم
زمانیِ دوران دو محور
موارد ۱،
۲
و٣
را می توانید در شکل بالا مشاهده کنید. در این شکل چرخیدن دنده ها را در خلاف جهت
همدیگر می بینید، و اینکه چرخ دنده ی کوچک تر با سرعت دو برابر چرخ دنده- ی بزرگ تر
می چرخد، و بعلاوه محور دوران چرخ دنده ی کوچک تر، در سمت راست محور دوران چرخ دنده
ی بزرگ تر قرار دارد.
دلیل این امر که سرعت یک چرخ دنده دو
برابر چرخ دنده ی دیگر است، در نسبت بین دنده هاست-نسبت دنده ها. در این شکل، قطر
چرخ دنده ی سمت راست دو برابر قطر چرخ- دنده ی سمت چپ است. بنابراین نسبت دنده ها
۲:١ است (بخوانید" دو به یک"). اگر به شکل دقّت کنید، می
توانید این نسبت را ببینید: هر بار که چرخ دنده ی بزرگ تر یک دور می زند، چرخ دنده
ی کوچک تر دو دور می زند. اگر هر دو چرخ دنده قطر یکسانی داشتند، دوران آنها با
سرعت برابر امّا در جهت مخالف صورت می گرفت.