|
نقش سوخت
موتورها در رابطه با آلودگی هوا:(نویسنده
و گردآورنده محمد رضا دانش بیات
)
سوخت بيشتر
اتومبيلها منبع فسيلی دارند و هنگام احتراق به مقدار زيادی هوا را آلوده می
کنند . برای کاهش آلاينده های ناشی از احتراق موتورها بهتر است گاز مايع را
جايگزين سوختهای فسيلی کرد
و يا اينكه سيستم سوخت
رساني تصحيح شود كه در اين راستا از بهبود كيفيت كاربراتورها گرفته و تا
اين اواخر استفاده از تكنولوژي سيستم سوخت رساني الكترونيكي (EFI)
، حركت هايي بسيار
مهم انجام شده است .
که در اين راستا بعضی از کشورهای صنعتی از جمله ژاپن و امريکا پيشتازان اين
طرحها
بوده و به نتايج مطلوبی هم رسيده اند .
برآوردی که روی 20 هزار تاکسی
و کرايه تبديل شده به گاز مايع در رابطه با آلودگی محيط زيست هوای تهران
صورت گرفته به شرح زير است :
منو اکسيد کربن
CO
80%معادل 100 تن در روز کاهش دارد
اکسيدهای ازت
NOX
40%معادل 5/2 تن در روز کاهش دارد
هيدروکربن های نسوخته
HC
40%معادل 4 تن در روز کاهش دارد
ذرات دوده و سرب 100%معادل – کاهش دارد
بررسي هر يك از اين آلاينده ها از نظر منابع ، غلظت و تاثيرات :
كربن منوكسيد
:كربن
منوكسيد (CO)
يكي از فراوانترين و گسترده ترين آلوده كننده ها است كه اتمسفر پايين يافت
ميشود كربن منوكسيد گازي است كه در تمام دماهاي بالاتر از نقطة جوشش (C
192 ـ ) بي رنگ ، بي بو و بي مزه است . چگالي آن 5/96 درصد هوا است و به
طور قابل ملاحظه اي غير قابل حل درآب مي باشد . اين گاز قابل اشتعال است و
با شعلة آبي مي سوزد .
اهميت
CO
ناشي
از فعاليت هاي انسان ( منابع مصنوعي ):عليرغم
سهم كوچك اين منابع در مقام مقاسيه با انتشار جهاني
CO
(4/9 درصد از كل ) ، تأثير منابع مصنوعي نيز نبايد ناديده گرفته شود .
اطلاعات قبلي ، نمي توانند توجيه كننده اين واقعيت مهم باشند كه منابع
طبيعي CO
در سراسر جهان پخش شده اند ، در حالي كه منابع مصنوعي در مناطق بسيار كوچكي
متمركز شده اند . براي مثال ، 95 تا 98 درصد از
CO
اتمسفري در يك منطقه شهري ناشي از فعاليت هاي انساني حاصل مي شود . اين
مقادير CO
به طور معمول 50 تا 100 برابر از مقادير مشخص جهاني (1/0 تا 5/0
ppm
) بالاتر است . اثر منابع مصنوعي درمشكلات آلودگي هوا ، به طور مقدماتي
محصول دو خاصيت ، موقعيت و سرعت بالاي انتشار هستند . بنابراين باقيمانده
بحث آلودگي CO
دراين فصل روي منابع مصنوعي متمركز خواهد بود .
غلظت و توزيع
CO
:از آنجا كه
اتومبيل به تنهايي توليد كنندة بزرگترين منبع آلودگي
CO
ميباشد (6/65 درصد)، مناطق پرجمعيت شهري غلظت بالايي از
CO
را نشان ميدهند . در چنين مناطقي غلظت
CO بستگي به وضعيت
فعاليتهاي روزانه جمعيت دارد . غلظت روزانه
CO
بستگي كامل به ميزان ترافيك دارد .
چهارنظريه جهت كنترل آلودگي
حاصل از اتومبيل ها مدنظر است .
1ـ اصلاح موتورهاي احتراقي
داخلي در جهت تقليل مقدار توليد آلودگيها در حين احتراق سوخت .
2ـ پيشرفت راكتورهاي سيستم
اگزوزي كه فرآيند سوخت را كامل نموده و آلودگيها را به موادي قابل قبول تر
نمايد .
3ـ ابداع و توسعه سوخت هاي
مناسب تر كه آلودگيهاي كمتري را هنگام سوختن توليد نمايند .
4ـ اختراع امكانات و منابع
توليد نيرويي كه جهت جايگزيني موتورهاي احتراق داخلي آلودگي كمتري ايجاد
نمايد . ( نظير موتورهاي گاز سوز )
اصلاح كاربراتور ، مانع مي
شود تا مخلوط هوا و سوخت كه ميزان سوخت آن بالا باشد به وجود مي آيد .
همانطور كه در شكل 93 نشان داده شده ، مخلوطي كه مقدار سوخت آن زياد باشد
به هنگام سوختن مقدار فراواني
CO
و HC
توليد مي كند .
اكسيدهاي نيتروژن :هشت
نوع متفاوت اكسيد ازت شناخته شده اند . ولي معمولاً فقط سه نوع آنها
دراتمسفر يافت مي شوند .
اين سه نوع عبارت از :
نيتروس اكسيد (N2O)
نيتريك اكسيد(NO)
نيتروژن دي اكسيد (NO2) است .
نيتروس اكسيد ، گازي ،
بيرنگ ، غير قابل اشتعال و غير سمي بامزه و بوي نسبتاً خوب است .
نيتريك اكسيد نيز ، بيرنگ و
غير قابل اشتعال ولي بي بو و سمي است .
نيتروژن دي اكسيد ، گازي است
بارنگ قرمز ـ قهوه اي غير قابل اشتعال و بي بوي شديداً خفقان زا مشخص مي
شود .
اكسيدهاي سولفور:سولفور
اكسيدي كه به بيشترين مقدار دراتمسفر انتشار مي يابد سولفور دي اكسيد
SO2
مي باشد . معمولاً مقدار كمي از سولفور تري اكسيد
SO3
همراه سولور دي اكسيد است . ولي مقاديري بيشتر از حدود 1تا 2 درصد
SO2
نمي باشد . مجموعة اين دو نوع اكسيدبا
Sox
نشان داده مي شود . سولفور دي اكسيد گازي بي رنگ و غير قابل اشتعال ، با
نقطه ذوب و جوش به ترتيب
c
5/75 ـ وc
0/10 ـ است . در غلظت هاي نزديك به
ppm
بوي زننده و سوزش آوري دارد . سولفور تري اكسيد گازي فوق العاده فعال و بي
رنگ و به اساني به صورت مايع متراكم مي گردد
(b.p =44/8c)
. تحت شرايط معمولي هيچ
SO3
در اتمسفر يافت نمي شود . چون كه سريعاً با رطوبت واكنش مي دهد و سولفوريك
اسيد به وجود مي آورد.(H2SO4)
.
تأثيرات
Sox
بر روي انسان ها :اغلب
تأثيرات SO2
بر روي سلامتي انسان به ناراحتي هاي مستقيم تنفسي مربوط مي شوند . در شكل
94 برخي تأثيرات ازغلظت هاي
SO2
داده شده است . سطوح
SO2 لازم براي توليد
عكس العمل هاي قابل مشاهده در انسانها خيلي بيشتر از سطوحي است كه باعث
صدمه به گياهان مي شود . غلظت پايينتر از
ppm
25تأثير شديد و آزار دهندة
Sox
عمدتاً به سطح فوقاني تنفسي و چشم ها محدود مي شود . تأثيرات تنفسي به سطح
فوقاني از قابليت انحلال
SO2
در آب است .
ذرات معلق :آلوده
كننده هاي هوا كه در فصول گذشته مورد بحث قرارگرفتند ، همگي گاز بودند .
نبايد تصور كرد كه تمامي ذرات آلوده كنندة هوا در حالت گازي هستند . به طور
كلي به ذرات جامد كوچك و قطرات مايع ، ذرات معلق ميگويند كه در حال حاضر
به شدت در آلودگيها و مسائل و مشكلات مربوط به آن سهيم مي باشند . آب خالص
به صورت قطره اي ، تنها مايعي است كه از اين طبقه بندي مجزاست.
صفحه قبل
١ ٢
٣
صفحه بعد
|